COD: rechtstreeks voorwerp vervangen

Stel na het onderwerp en het werkwoord de vraag:

onderwerp + werkwoord + wie of wat?

• Tu fermes la porte.
  Tu fermes quoi ? → la porte is COD.

• Mila invite Paul.
  Mila invite qui ? → Paul is COD.

Een zinsdeel met à of een ander voorzetsel is normaal geen COD.

• Il téléphone à sa sœur.
  À sa sœur is geen COD.

• Je regarde le film. → Je le regarde.
• Je ferme la fenêtre. → Je la ferme.
• Je retrouve mes clés. → Je les retrouve.
• Sophie regarde Marc et moi. → Sophie nous regarde.

Le en la worden l’ voor een werkwoord dat met een klinker of een doffe h begint.

• Je regarde Emma. → Je la regarde.
• J’attends Emma. → Je l’attends.

Ook me en te worden dan m’ en t’.

• Elle m’écoute.
• Je t’attends.

Het voornaamwoord staat voor het vervoegde werkwoord.

• Je regarde le film. → Je le regarde.

• Je ne le regarde pas.
• Nous ne les attendons plus.
• Elle ne l’appelle jamais.

Het voornaamwoord staat vlak voor de infinitief waarop het betrekking heeft.

• Je vais acheter le pain. → Je vais l’acheter.
• Nous voulons visiter le musée. → Nous voulons le visiter.
• Elle ne peut pas ouvrir les fenêtres. → Elle ne peut pas les ouvrir.

Het voornaamwoord staat voor het hulpwerkwoord.

• J’ai regardé le film. → Je l’ai regardé.
• Il n’a pas compris le problème. → Il ne l’a pas compris.

De overeenkomst van het voltooid deelwoord met een voorafgaand COD wordt hier niet afzonderlijk getoetst. Alle vervangen COD’s in de passé-composé-reeks zijn mannelijk enkelvoud. Voor andere geslachten/getallen is dus nog geen beheersing aangetoond.

Het voornaamwoord staat na het werkwoord met een koppelteken.

• Ferme la porte ! → Ferme-la !
• Prenez le bus ! → Prenez-le !

Het voornaamwoord staat opnieuw voor het werkwoord.

• Ne ferme pas la porte ! → Ne la ferme pas !
• Ne prenez plus ces photos ! → Ne les prenez plus !

Wanneer het COD een handeling of een niet nader genoemde gedachte is, gebruik je le.

• Tu peux fermer la fenêtre ?
  D’accord, je le fais tout de suite.